بخوابد وتا اذان صبح بيدار نشود ، بايد روزه ء آن روز را قضا كند ، واحتياط مستحب آن است كه كفاره هم بدهد . مسأله 1639 - مراد از خواب أول - در صورتي كه انسان در خواب محتلم شود - خوابى است كه بعد از بيدار شدن بخوابد ، واما خوابى كه در آن محتلم شده خواب أول حساب نمى شود . مسأله 1640 - اگر روزه دار در روز محتلم شود ، واجب نيست فورا غسل كند . مسأله 1641 - هرگاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بيدار شود وببيند محتلم شده ، اگر چه بداند پيش از اذان محتلم شده ، روزه ء أو صحيح است . مسأله 1642 - كسى كه مى خواهد قضاى روزه ء ماه رمضان را بگيرد ، هرگاه تا اذان صبح جنب بماند ، اگر چه از روى عمد نباشد ، روزه ء أو باطل است . مسأله 1643 - كسى كه مى خواهد قضاى روزه ء ماه رمضان را بگيرد ، اگر بعد از اذان صبح بيدار شود وببيند محتلم شده وبداند پيش از اذان محتلم شده است ، روزه ء أو بنابر احتياط باطل است ، ولى چنانچه وقت قضاى روزه تا آمدن ماه رمضان ديگر تنگ است ، مثلا پنج روز روزه ء قضاى ماه رمضان دارد ، وپنج روز هم به ماه رمضان مانده است ، بنابر احتياط واجب آن روز را روزه بگيرد وبعد از ماه رمضان هم روز ديگرى را روزه بگيرد . مسأله 1644 - اگر در روزه ء واجبي غير قضاى روزه ء ماه رمضان ، از روزه هايى كه مثل روزه ء كفاره وقت معينى ندارد ، عمدا تا اذان صبح جنب بماند ، روزه اش صحيح است ، واحتياط مستحب آن است كه غير از آن روز ، روز ديگرى را روزه بگيرد . مسأله 1645 - اگر زن پيش از اذان صبح در ماه رمضان از حيض يا نفاس پاك شود وعمدا غسل نكند ، يا اگر وظيفهء أو تيمم است عمدا تيمم نكند ، روزه اش باطل است ، ودر غير روزه ء ماه رمضان باطل نيست ، اگر چه احتياط مستحب غسل كردن است . مسأله 1646 - اگر زن پيش از اذان صبح در ماه رمضان از حيض يا نفاس پاك شود و